Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində həm şanlı qələbələr, həm də dərin faciələr mühüm yer tutur. Bu faciələr arasında 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü xüsusi yerə malikdir. Bu gün xalqımıza qarşı törədilmiş kütləvi qırğınların, insanlığa sığmayan vəhşiliklərin xatirəsini yaşadır və eyni zamanda milli yaddaşımızın qorunmasının vacibliyini bir daha xatırladır.

1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş verən hadisələr Azərbaycan xalqına qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilmiş soyqırımı siyasətinin bariz nümunəsidir. Həmin dövrdə Bakı şəhərində, eləcə də Şamaxı, Quba, Qarabağ, Lənkəran və Salyan kimi bölgələrdə minlərlə azərbaycanlı yalnız milli mənsubiyyətinə görə qətlə yetirilmişdir. Bu hadisələr zamanı qadınlar, uşaqlar və qocalar amansızcasına öldürülmüş, yaşayış məntəqələri yerlə-yeksan edilmiş, tarixi və dini abidələr dağıdılmışdır.

Xüsusilə Quba ərazisində aşkarlanmış kütləvi məzarlıqlar bu faciənin miqyasını və dəhşətini bir daha sübut edir. Şamaxıda yüzlərlə kənd məhv edilmiş, Qarabağ və ətraf bölgələrdə əhali ağır soyqırımı ilə üzləşmişdir. Bu hadisələr yalnız Azərbaycan xalqına qarşı deyil, bütövlükdə bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ağır cinayətlər kimi qiymətləndirilməlidir.

Uzun illər ərzində bu həqiqətlər gizlədilmiş, sovet ideologiyası tərəfindən bu hadisələrə obyektiv qiymət verilməmişdir. Lakin Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra tariximizin bu ağrılı səhifələrinin araşdırılması və dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır.

Bu istiqamətdə dönüş nöqtəsi Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən atılmışdır. 1998-ci ildə imzalanmış fərmanla 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü kimi rəsmiləşdirilmişdir. Bu qərar təkcə tarixi hadisəyə hüquqi-siyasi qiymətin verilməsi deyil, həm də milli yaddaşın bərpası baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə soyqırımı faktlarının araşdırılması, arxiv sənədlərinin üzə çıxarılması və elmi şəkildə öyrənilməsi istiqamətində geniş işlər aparılmışdır.

Bu gün həmin siyasət uğurla davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində ardıcıl və məqsədyönlü fəaliyyət həyata keçirilir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmiz beynəlxalq müstəvidə öz mövqeyini möhkəmləndirmiş, tarixi ədalətin bərpası istiqamətində mühüm addımlar atmışdır.

Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə müxtəlif ölkələrdə keçirilən konfranslar, sərgilər və anım tədbirləri 31 Mart soyqırımı haqqında həqiqətlərin geniş auditoriyaya çatdırılmasına xidmət edir. Bu tədbirlər vasitəsilə dünya ictimaiyyəti Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş bu ağır cinayətlər barədə daha dolğun məlumat əldə edir. Eyni zamanda, diaspor təşkilatlarının fəaliyyəti də bu istiqamətdə mühüm rol oynayır.

31 Mart soyqırımı yalnız keçmişin faciəsi deyil, həm də gələcək üçün bir dərsdir. Bu hadisələr göstərir ki, milli birliyin qorunması, dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi və tarixi yaddaşın yaşadılması hər bir xalq üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan xalqı bu faciələrdən nəticə çıxararaq daha da güclənmiş, müstəqil dövlətini qurmuş və bu gün regionun aparıcı dövlətlərindən birinə çevrilmişdir.

Bu gün Azərbaycan güclü iqtisadiyyata, möhkəm siyasi sabitliyə və qüdrətli orduya malikdir. Bu nailiyyətlər Prezident İlham Əliyevin uğurlu siyasətinin nəticəsidir. Onun rəhbərliyi ilə ölkəmiz yalnız regionda deyil, beynəlxalq arenada da söz sahibi olan dövlətə çevrilmişdir.

31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü hər il ölkəmizdə dərin ehtiramla qeyd olunur. Bu gün münasibətilə keçirilən anım tədbirləri, elmi konfranslar və müxtəlif layihələr vasitəsilə şəhidlərin xatirəsi yad edilir, gənc nəslə tariximizin bu acı səhifələri haqqında məlumat verilir. Bu isə milli yaddaşın qorunmasına və vətənpərvərlik ruhunun gücləndirilməsinə xidmət edir.

Eyni zamanda, bu gün dünya ictimaiyyətinə bir mesajdır: insanlığa qarşı törədilmiş cinayətlər unudulmamalı, onlara hüquqi və siyasi qiymət verilməlidir. Azərbaycan xalqı bu faciəni heç vaxt unutmayacaq və onun tanıdılması istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcəkdir.

31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü xalqımızın tarixində silinməz iz buraxmış faciə olmaqla yanaşı, milli birliyin, mübarizə ruhunun və ədalət uğrunda mübarizənin simvoludur. Tarixi yaddaşımızı qorumaq, bu həqiqətləri gələcək nəsillərə çatdırmaq hər birimizin borcudur. Unudulmayan tarix isə xalqın gələcəyinin ən möhkəm təminatıdır.

Mehman Qəhrəmanov

AAYDA