O, nəinki Vətəni Azərbaycana, həm də dünyaya məhəbbətlə qucaq açıb...
Mehriban xanımın mənəvi, ictimai-siyasi və sosial obrazı

Bəzən bir insanın adını söyləmək kifayətdir ki, həmin adın arxasında bütöv bir mənəvi aləm, xeyirxahlıq və mərhəmət dünyası canlansın. Bəzən bir şəxsiyyətin ictimai obrazı tutduğu vəzifələrdən daha böyük məna daşıyır. Çünki insanın həqiqi böyüklüyü yalnız onun hansı mövqedə dayanması ilə deyil, cəmiyyətə nə verdiyi, insanların qəlbində hansı iz buraxdığı ilə ölçülür. Azərbaycan cəmiyyətində belə mənəvi obrazlardan biri də Mehriban Arif qızı Əliyevadır.
Mehriban xanım Əliyevanın adı çəkiləndə ilk növbədə insanlara qayğı, mərhəmət, xeyirxahlıq, milli dəyərlərə bağlılıq və Azərbaycan sevgisi kimi anlayışlar yada düşür. Onun ictimai-siyasi fəaliyyəti ilə mənəvi dünyası bir-birini tamamlayır. O, yüksək dövlət vəzifəsini yalnız idarəçilik imkanları kimi deyil, insanlara xidmət etmək məsuliyyəti kimi qəbul edən siyasi və ictimai şəxsiyyət obrazı formalaşdırıb.
Mehriban Əliyevanın Azərbaycan cəmiyyətindəki obrazını yalnız siyasi fəaliyyət çərçivəsində qiymətləndirmək mümkün deyil. Onun fəaliyyətinin mühüm tərəfi sosial və humanitar məsələlərə həssas münasibətidir. Uşaqların taleyi, təhsilin inkişafı, səhiyyənin yaxşılaşdırılması, mədəni irsin qorunması, sosial müdafiəyə ehtiyacı olan insanlara diqqət və qayğı onun fəaliyyətində xüsusi yer tutur.
Bəlkə də Mehriban xanımın ictimai obrazının ən təsirli tərəfi insanı görməsidir. Çünki böyük layihələrin, möhtəşəm tədbirlərin və geniş proqramların arxasında konkret insan taleləri dayanır. Bir uşağın təhsil alması, xəstə insanın müalicə imkanının genişlənməsi, sosial çətinlik yaşayan ailənin diqqətdən kənarda qalmaması – bütün bunlar cəmiyyətin humanist mahiyyətini göstərən mühüm amillərdir.
Mehriban xanım Əliyevanın mənəvi obrazında ana qayğısı ilə dövlətçilik məsuliyyəti bir-birinə qovuşur. O, Azərbaycan qadınının milli ənənələrdən gələn mərhəmət və şəfqət anlayışını müasir ictimai fəaliyyətlə birləşdirən nümunələrdən biridir. Bu obrazda həm ana, həm ziyalı, həm ictimai xadim, həm dövlət adamı, həm də xeyirxah insan cizgiləri görünür.
Onun rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti də bu mənəvi yanaşmanın geniş ifadəsidir. Fondun həyata keçirdiyi layihələrdə təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, sosial müdafiə və humanitar istiqamətlər xüsusi yer tutur. Bu fəaliyyətin əsas mahiyyətində isə insan amili dayanır. İnsanların həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması, uşaqların gələcəyinə dəstək verilməsi və milli-mənəvi sərvətlərin qorunması cəmiyyətin inkişafına uzunmüddətli təsir göstərən istiqamətlərdir.
Mehriban xanımın uşaqlara münasibəti ayrıca diqqətə layiqdir. Uşaq cəmiyyətin sabahıdır. Bir ölkənin gələcəyi haqqında danışarkən ilk növbədə onun uşaqlarına hansı imkanların yaradıldığına baxmaq lazımdır. Təhsil alan, sağlam böyüyən, milli dəyərlərini bilən və gələcəyə inamla baxan gənc nəsil güclü dövlətin ən böyük sərvətidir. Mehriban xanım Əliyevanın müxtəlif illərdə uşaqlar və təhsil müəssisələri ilə bağlı təşəbbüsləri məhz bu düşüncənin ifadəsi kimi qiymətləndirilir.
Onun sosial obrazının başqa bir mühüm tərəfi həssas insanlara münasibətidir. Cəmiyyətdə hər kəs eyni imkanlara malik deyil. Bəzilərinin əlavə qayğıya, dəstəyə və diqqətə ehtiyacı var. Əsl humanizm də məhz belə məqamlarda özünü göstərir. İnsanların ehtiyaclarını görmək, onları cəmiyyətin kənarında qoymamaq, sosial həmrəyliyi gücləndirmək dövlət və cəmiyyət üçün böyük mənəvi məsuliyyətdir.
Azərbaycan xalqının 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Zəfərdən sonra şəhid ailələrinə və qazilərə göstərilən diqqət xüsusi əhəmiyyət qazandı. Şəhidlərimizin xatirəsinin uca tutulması, onların ailələrinin qayğı ilə əhatə olunması, qazilərimizin sosial problemlərinin həllinə diqqət göstərilməsi milli həmrəyliyin göstəricisidir. Mehriban xanım Əliyevanın da şəhid ailələri və qazilərlə bağlı humanitar və sosial təşəbbüslərdə göstərdiyi diqqət onun insan amilinə əsaslanan fəaliyyətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi dəyərləndirilir.
Mehriban xanım Əliyevanın ictimai-siyasi obrazını formalaşdıran əsas amillərdən biri də dövlətçilik mövqeyidir. Azərbaycanın müasir inkişaf strategiyasında dövlət müstəqilliyinin qorunması, milli maraqların təmin olunması, iqtisadi və sosial inkişafın sürətləndirilməsi, xalq-dövlət birliyinin möhkəmləndirilməsi mühüm yer tutur. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət siyasətində sosial rifah və humanitar inkişaf məsələləri də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyəti bu siyasətin sosial və humanitar istiqamətlərinin ictimai müstəvidə daha geniş görünməsinə töhfə verir.
Onun siyasi fəaliyyətində sakitlik, təmkin və məsuliyyətli yanaşma diqqət çəkən cəhətlərdəndir. Dövlət idarəçiliyi yüksək məsuliyyət tələb edir. Burada şəxsi emosiyalardan daha çox dövlət maraqları, qanunçuluq və ictimai məsuliyyət ön plana çıxır. Mehriban xanım Əliyevanın Birinci vitse-prezident kimi fəaliyyəti də onun siyasi və idarəçilik obrazının mühüm hissəsini təşkil edir.
Lakin Mehriban xanımın obrazını yalnız rəsmi tədbirlər, dövlət vəzifəsi və siyasi fəaliyyətlə məhdudlaşdırmaq onun şəxsiyyətinin mühüm tərəflərini kölgədə qoyardı. Onun ictimai obrazında mədəniyyətə və sənətə sevgi xüsusi yer tutur. Azərbaycan xalqının qədim və zəngin mədəni irsinin qorunması, milli musiqinin, muğamın, incəsənətin və tarixi-mədəni dəyərlərin təbliği istiqamətində görülən işlər ölkəmizin mədəni həyatına mühüm təsir göstərib.
Mədəniyyət bir xalqın yaddaşıdır. Tarixi abidələr, musiqi, ədəbiyyat, milli sənət nümunələri və adət-ənənələr xalqın kimliyini gələcək nəsillərə çatdırır. Bu dəyərlərin qorunması yalnız mədəniyyət xadimlərinin deyil, bütövlükdə dövlətin və cəmiyyətin məsuliyyətidir. Mehriban xanım Əliyevanın bu sahəyə xüsusi diqqət göstərməsi Azərbaycan mədəniyyətinin beynəlxalq miqyasda tanıdılması baxımından da əhəmiyyətlidir.
Onun beynəlxalq fəaliyyətinin mahiyyətində Azərbaycanın dünyaya yalnız siyasi və iqtisadi imkanları ilə deyil, mədəniyyəti və humanist dəyərləri ilə təqdim olunması dayanır. Azərbaycan Şərqlə Qərbin qovuşduğu, müxtəlif mədəniyyətlərin tarix boyu bir araya gəldiyi bir ölkədir. Bu zənginlik ölkəmizin beynəlxalq mədəni əlaqələrində mühüm üstünlük yaradır.
Məhz bu mənada “O, nəinki Vətəni Azərbaycana, dünyaya məhəbbətlə qucaq açıb...” ifadəsi Mehriban xanım Əliyevanın humanitar fəaliyyətinin mahiyyətini poetik şəkildə ifadə edir. Dünyaya məhəbbətlə qucaq açmaq yalnız coğrafi sərhədləri aşmaq deyil. Bu, fərqli insanlara, xalqlara, mədəniyyətlərə hörmət göstərmək, sülh və humanizm ideyalarını müdafiə etmək deməkdir.
Mehriban xanım Əliyevanın sosial obrazında Azərbaycan qadınının milli xarakteri ilə müasir dünyanın tələbləri birləşir. O, bir tərəfdən Azərbaycan ailəsinin və milli-mənəvi dəyərlərinin daşıyıcısı, digər tərəfdən müasir dövlət idarəçiliyində fəal iştirak edən qadındır. Bu iki xüsusiyyətin vəhdəti onun ictimai portretini daha da zənginləşdirir.
Azərbaycan qadını tarix boyu ailənin mənəvi dayağı olub. Ana öz övladına yalnız həyat vermir, həm də ona vətən sevgisini, böyüyə hörməti, kiçiyə qayğını, mərhəməti və vicdanı öyrədir. Mehriban xanımın ictimai fəaliyyətində də bu dəyərlərin izlərini görmək mümkündür. Onun uşaqlara, ailələrə, sosial qayğıya ehtiyacı olan insanlara münasibətində ana qayğısını xatırladan mənəvi çalarlar diqqətdən yayınmır.
Mehriban xanım Əliyevanın adı həm də xeyirxahlıq anlayışı ilə bağlıdır. Xeyirxahlıq insanın imkanından asılı olmayaraq başqasının həyatına yaxşılıq gətirmək istəyidir. Bəzən bir məktəbin yenilənməsi, bir xəstəxananın müasir avadanlıqla təmin olunması, bir uşağın təhsil imkanının genişləndirilməsi və ya sosial qayğıya ehtiyacı olan ailənin probleminə diqqət göstərilməsi böyük mənəvi nəticələr yaradır.
Bu baxımdan onun fəaliyyəti bir növ “xeyirxahlıq məktəbi” kimi də xarakterizə oluna bilər. Çünki cəmiyyətə ən böyük təsir yalnız maddi nəticələrlə deyil, insanlarda yaxşılıq etmək istəyi yaratmaqla mümkün olur. Bir yaxşılıq başqa bir yaxşılığa yol açır. Bir insanın sevincinə səbəb olan diqqət başqasını da mərhəmətli olmağa sövq edə bilər.
Mehriban xanım Əliyevanın ictimai-siyasi fəaliyyətində Heydər Əliyev irsinə münasibət də xüsusi yer tutur. Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyası Azərbaycanın müasir tarixində mühüm mərhələ təşkil edir. Güclü dövlət, milli birlik, azərbaycançılıq və müstəqillik ideyaları bu irsin əsas istiqamətlərindəndir. Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti də bu irsin humanitar və sosial müstəvidə yaşadılmasının mühüm nümunələrindən biridir.
Bu gün Azərbaycanın sürətli inkişafı, regionların yenilənməsi, sosial layihələrin genişlənməsi və ölkənin beynəlxalq nüfuzunun artması dövlət siyasətinin müxtəlif istiqamətlərinin birgə nəticəsidir. Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyəti həmin böyük prosesin humanitar və sosial tərəfinin ifadələrindən biridir.
Onun haqqında danışarkən “mərhəmət simvolu” və “xeyirxahlıq ünvanı” kimi ifadələrin işlədilməsi də təsadüfi deyil. Bu ifadələr onun ictimai obrazının emosional tərəfini əks etdirir. Lakin bu obrazın arxasında konkret fəaliyyət, layihələr, sosial təşəbbüslər və dövlət idarəçiliyində məsuliyyət dayanır.
Mehriban xanımın şəxsiyyətində diqqət çəkən daha bir xüsusiyyət insanlarla ünsiyyətdə səmimiyyət təsəvvürüdür. İnsanlar dövlət xadimlərindən yalnız qərarlar deyil, həm də onların problemlərinə diqqət gözləyirlər. Vətəndaşın dinlənilməsi, onun narahatlığının başa düşülməsi və həll yollarının axtarılması dövlət-cəmiyyət münasibətlərinin sağlam əsasını təşkil edir.
Bu mənada Mehriban xanım Əliyevanın ictimai obrazı yalnız siyasi lider obrazı deyil. Bu obrazda insanlara yaxınlıq, sosial həssaslıq, mədəniyyətə sevgi və mənəvi dəyərlərə bağlılıq bir araya gəlir.
26 avqust münasibətilə Mehriban xanım Əliyevanın həyat və fəaliyyətinə nəzər salmaq həm də onun Azərbaycan cəmiyyətində yaratdığı mənəvi təsiri xatırlamaq deməkdir. Doğum günü sadəcə təqvimdə qeyd olunan tarix deyil. Bu gün insanın keçdiyi ömür yoluna, gördüyü işlərə və cəmiyyət üçün yaratdığı dəyərlərə nəzər salmaq üçün bir fürsətdir.
Mehriban xanım Əliyevanın keçdiyi yolun əsas xətti insanlara xidmət anlayışından keçir. Onun siyasi, sosial və humanitar fəaliyyətini birləşdirən əsas məqam da budur. İstər dövlət idarəçiliyində, istər Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyətində, istər mədəniyyət və təhsil layihələrində əsas diqqət insanın rifahına və Azərbaycanın inkişafına yönəlir.
Bu gün Azərbaycan qadınının dünyaya təqdim etdiyi müasir obraz haqqında danışarkən Mehriban xanım Əliyevanın adını xüsusi qeyd etmək mümkündür. O, qadının zərifliyi ilə dövlət xadiminin qətiyyətini, analıq qayğısı ilə ictimai məsuliyyəti, milli dəyərlərlə müasir düşüncəni bir araya gətirən obraz yaradıb.
Hürü Hacızadənin təqdimatında bu yazının əsas qənaəti də bundan ibarətdir: Mehriban Əliyevanın ictimai-siyasi və sosial obrazının mərkəzində insan dayanır. İnsan sevgisi, Vətən sevgisi, milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq və dövlətə sədaqət onun fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətlərini birləşdirən ümumi mənəvi xəttdir.
Mehriban xanım Əliyeva Azərbaycanın füsunkar xanımıdır – yalnız zahiri zərifliyi ilə deyil, gördüyü işlərin yaratdığı mənəvi təsirlə, insanlara münasibətindəki həssaslıqla, milli dəyərlərə bağlılığı və dövlətçilik mövqeyi ilə. Onun füsunkarlığı, ilk növbədə, insanlara yaxşılıq etmək istəyində, Azərbaycanı dünyaya tanıtmaq əzmində və humanizmə bağlılığındadır.
O, Vətəninə məhəbbətlə xidmət edən, eyni zamanda Azərbaycanı dünyaya mədəniyyət, humanizm və xeyirxahlıq dili ilə təqdim edən ictimai-siyasi şəxsiyyətdir. Onun adı Azərbaycan qadınının müasir obrazında xüsusi səhifə təşkil edir.
26 avqust – Mehriban Arif qızı Əliyevanın doğum günü münasibətilə ən xoş arzularımızı çatdırırıq. Ona möhkəm cansağlığı, uzun ömür, ailə səadəti, firavanlıq və Azərbaycan naminə fəaliyyətində yeni uğurlar arzulayırıq.
Qoy onun gördüyü xeyirxah işlər, həyata keçirdiyi sosial və humanitar təşəbbüslər bundan sonra da insanların həyatına sevinc, ümid və inam gətirsin. Qoy Azərbaycan qadınının bu parlaq siması milli-mənəvi dəyərlərimizin, mərhəmət və xeyirxahlıq ənənələrimizin gələcək nəsillərə çatdırılmasında nümunə olaraq yaşasın.
Mehriban Əliyeva – Azərbaycanın füsunkar xanımı, xeyirxahlığın və mərhəmətin simvolik ünvanlarından biri, dövlətçilik və humanizm anlayışlarını öz fəaliyyətində birləşdirən qadın obrazıdır.
Və bəlkə də onun haqqında ən gözəl söz elə budur: O, Vətənini sevərək dünyaya açılan, insanı sevərək insanlığa xidmət edən bir mənəviyyat yolunun yolçusudur.
26 avqust – Mehriban xanım Əliyevanın doğum günü mübarək olsun!

Aynur Mahir qızı Pənahova
Prezident təqaüdçüsü, tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru,
cərrah-ginekoloq, ictimai xadim