“Sədaqətim mənim şərəfimdir” — Azərbaycanın qəhrəman oğlu, Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin şəhid baş leytenantı Rauf Əsgərovun əziz xatirəsinə.

Şəhadətin 6-cı ili... Ruhuna fatihə.

Vətən bəzən bir insanın ürəyində döyünür, onun nəfəsində yaşayır, baxışlarında boy göstərir, addımlarında öz yolunu tapır. Elə insanlar var ki, onlar üçün Vətən yalnız doğulduqları torpaq, böyüdükləri el-oba, havasını udduqları məkan deyil. Vətən onların mənəvi dünyası, vicdanının səsi, andının müqəddəsliyi, yaşamağın və yaşatmanın ən ali mənasıdır. Belə insanlar ömürlərini özlərinə deyil, mənsub olduqları xalqa, dövlətə, torpağa və müqəddəs bildikləri dəyərlərə həsr edirlər. Onlar üçün sədaqət sadəcə bir söz deyil, xarakterin bütövlüyü, şərəfin qorunması, insanlıq qarşısında məsuliyyət deməkdir.

“Vətən olub torpağa qarışdılar...” Bu ifadənin içində nə qədər nisgil, nə qədər qürur, nə qədər sözə sığmayan ağrı var. Torpağa qarışmaq fiziki yoxluq kimi görünsə də, Vətən yolunda yaşayan, döyüşən, sevən və başqalarına dayaq olan insanların mənəvi varlığı heç vaxt torpaq altında qalmır. Onların adı yaddaşlara köçür, xatirəsi nəsillərin düşüncəsində kök salır, həyat yolu isə insanlara örnəyə çevrilir.

Azərbaycanın qəhrəman oğlu, Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin ehtiyatda olan baş leytenantı Rauf Əsgərovun əziz xatirəsinə həsr edilən bu sətirlər də məhz belə bir mənəvi ehtiyacdan doğur. Bu, bir insanın xatirəsini yad etməkdən daha artıqdır. Bu, sədaqətin, mərdliyin, mərhəmətin, səxavətin və Allaha səmimi sevginin insan ömründə necə bütöv bir mənəvi portret yarada biləcəyini sözün qüdrəti ilə ifadə etmək cəhdidir.

Rauf Əsgərovun xatirəsi ilə bağlı seçilən “Sədaqətim mənim şərəfimdir” ifadəsi insanın özünə verdiyi mənəvi sözün nə qədər böyük əhəmiyyət daşıdığını xatırladır. Çünki sədaqət insanın çətinlik qarşısında sınmayan iradəsidir. Sədaqət verdiyi sözə sahib çıxmaq, etibar edilən məsuliyyəti daşımaq, dostluqda və qardaşlıqda səmimi olmaq, Vətənə münasibətdə isə heç bir şəxsi mənafeyi müqəddəs amalın önünə keçirməməkdir. Şərəfini sədaqəti ilə qoruyan insanın ən böyük sərvəti nə sahib olduğu maddi imkanlar, nə də qazandığı ad-san olur. Onun ən böyük sərvəti arxasında qoyduğu təmiz iz, insanların qəlbində qazandığı etibar və vicdan qarşısında başıuca yaşamasıdır.

Rauf Əsgərovun xatirəsini yaşatmaq istəyən hər bir insan üçün bu ifadə həm də mənəvi çağırışdır: insan öz həyatında hansı dəyərləri qoruyur, hansı prinsiplərdən güc alır, hansı amal uğrunda məsuliyyət daşıyır? Bu sualların cavabı insanın kimliyini müəyyənləşdirir. Çünki qəhrəmanlıq yalnız fövqəladə anlarda göstərilən cəsarətlə ölçülmür. Qəhrəmanlıq gündəlik həyatın sınaqlarında da özünü göstərir: haqsızlıq qarşısında susmamaqda, çətinliyə düşənə əl uzatmaqda, zəifin yanında dayanmaqda, etibarı qorumaqda və insanlıqdan uzaqlaşmamaqda.

Hərbi xidmət insanın xarakterini, iradəsini və məsuliyyət hissini sınağa çəkən çətin bir yoldur. Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə xidmət isə yüksək hazırlıq, intizam, soyuqqanlılıq, dözümlülük və qarşıya qoyulan vəzifəyə ciddi münasibət tələb edən məsuliyyətli fəaliyyət sahəsidir. Bu yolun mahiyyətində təkcə fiziki güc deyil, həm də düşüncənin çevikliyi, yoldaşa güvən, verilən tapşırığın əhəmiyyətini dərk etmək və təhlükə qarşısında özünü idarə etmək bacarığı dayanır.

Belə bir xidmət yolu ilə bağlı xatırlanan baş leytenant obrazı hərbçinin şərəf və məsuliyyət anlayışlarını ön plana çıxarır. Hərbi geyim insanın çiyninə yalnız rütbə və vəzifə qoymur; onunla birlikdə məsuliyyət, intizam və etimad da daşıyır. Vətənə xidmət andın, vicdanın və peşə borcunun vəhdətidir. Bu baxımdan, Rauf Əsgərovun xatirəsinə həsr olunan yazının əsas mənəvi xətti də sədaqətin şərəflə, cəsarətin mərhəmətlə, gücün isə insanlıqla tamamlanmasıdır.

Qəhrəmanlıq haqqında danışanda çox vaxt döyüş meydanını, təhlükəni, cəsarətli addımları və ağır sınaqları təsəvvür edirik. Lakin qəhrəmanlığın insanın daxilində baş verən başqa bir tərəfi də var. Bu, qorxuya qalib gəlmək, özünü idarə etmək, məsuliyyətdən yayınmamaq və ən ağır məqamlarda belə mənəvi dayaqları qorumaqdır. İnsan bəzən böyük bir fədakarlığı heç kimin görmədiyi yerdə edir. Bəzən bir kəlmə təsəlli, bir tikə çörək, bir ehtiyacı qarşılamaq, bir kimsəsizin dərdinə şərik olmaq da insanlığın böyük təzahürünə çevrilir.

Rauf Əsgərovun xatirəsini qəhrəmanlıq, mərhəmət və səxavət anlayışları ilə birlikdə yad etmək bu dəyərlərin bir-birindən ayrı olmadığını göstərir. Mərdlik mərhəmətlə birləşəndə insanın mənəvi ucalığı daha aydın görünür. Gücünü yalnız özünü qorumağa deyil, başqasına dayaq olmağa yönəldən insan əsl mənada hörmət qazanır. Səxavətini nümayiş etdirmək üçün alqış gözləməyən, yaxşılığı minnətə çevirməyən, ehtiyacı olan insana yardım edərkən onun qürurunu da qoruyan şəxsiyyətlər cəmiyyətin mənəvi sərvətidir.

Mərhəmət insan qəlbinin ən həssas, eyni zamanda ən qüdrətli duyğularından biridir. O, başqasının ağrısını görmək və həmin ağrıya laqeyd qalmamaq bacarığıdır. Mərhəmətli insan bilir ki, hər kəsin görünməyən bir dərdi, dilə gətirə bilmədiyi bir ehtiyacı, kimsəyə açmadığı bir nisgili ola bilər. Bəzən bir insanın həyatında dəyişiklik yaratmaq üçün böyük imkanlara ehtiyac yoxdur. Səmimi münasibət, vaxtında uzadılan əl və insanın ləyaqətini qoruyan davranış kifayət edir.

Səxavət də yalnız maddi yardım demək deyil. İnsan öz vaxtını, biliyini, diqqətini, sevgisini və qayğısını başqaları ilə bölüşməklə də səxavətli ola bilər. Ən qiymətli yaxşılıqların bəziləri səssiz həyata keçirilir. Onlar qəzet səhifələrinə düşmür, tribunadan səsləndirilmir, təntənəli mərasimlərdə xatırlanmır. Amma bir ailənin yaddaşında, bir insanın duasında, bir dostun minnətdarlığında yaşayır. Məhz bu səssiz yaxşılıqlar insan ömrünün mənəvi ölçüsünü müəyyənləşdirir.

Rauf Əsgərovun xatirəsinə həsr olunan bu publisistik düşüncələrin mərkəzində dayanan mərhəmət və səxavət obrazı oxucunu da öz həyatına nəzər salmağa çağırır. Biz nə qədər tez-tez başqasının dərdinə şərik oluruq? Köməyə ehtiyacı olan insanı gördükdə nə qədər məsuliyyət hiss edirik? Yaxşılıq edəndə qarşılıq gözləyirikmi? İnsanlıq dəyərləri yalnız sözlərimizdəmi yaşayır, yoxsa davranışlarımızda da özünü göstərir?

Bu sualların hər biri mənəvi hesabat tələb edir. Çünki insanın böyüklüyü yalnız özü haqqında deyilən sözlərlə deyil, başqalarının həyatında yaratdığı izlə ölçülür. Bir insanın xatirəsini yaşatmağın ən gözəl yollarından biri onun adı ilə bağlı dəyərləri öz həyatında davam etdirməkdir. Mərhəməti əmələ, səxavəti paylaşmağa, sədaqəti məsuliyyətə çevirmək xatirəyə verilən ən səmimi ehtiramdır.

İnsanın mənəvi dünyasında Allaha sevgi xüsusi yer tutur. Səmimi inam insanı təkəbbürdən uzaqlaşdırmalı, vicdanını oyatmalı, onu yaxşılığa, ədalətə və mərhəmətə yönəltməlidir. Allaha təmənnasız sevgi insanın mənəvi saflıq axtarışıdır; etdiyi yaxşılığı nümayiş etdirməkdən çox, onu doğru bildiyi üçün həyata keçirməsidir. Bu sevgi insanı öz əməllərinə diqqətlə yanaşmağa, başqasının haqqına hörmət etməyə, çətinlik qarşısında səbirli olmağa və imkan daxilində xeyirxahlıq etməyə səsləyir.

İnancın dəyəri yalnız dilə gətirilən sözlərdə deyil, insanın rəftarında da görünür. Əgər insan Allah sevgisindən danışırsa, onun davranışlarında mərhəmət, dürüstlük, ədalət və təvazökarlıq da öz əksini tapmalıdır. Başqasının ağrısına laqeyd qalmamaq, ehtiyacı olanı alçaltmadan kömək etmək, verilən sözə əməl etmək və heç kimin haqqına girməmək mənəvi həyatın əsas sütunlarındandır.

Rauf Əsgərovun xatirəsinin Allaha sevgi və mərhəmət anlayışları ilə birlikdə anılması insanın daxili aləminin bütövlüyünə diqqət yönəldir. Hərbi intizamla mənəvi həssaslıq, cəsarətlə təvazökarlıq, güclə şəfqət bir-birinə zidd deyil. Əksinə, bu keyfiyyətlər bir insanda birləşdikdə onun şəxsiyyətini daha dolğun edir. Əsl mənəvi güc başqasını əzməkdə deyil, öz nəfsinə hakim olmaqda, haqqa sadiq qalmaqda və insanlığını qorumaqdadır.

Vətən sevgisi də məhz belə bir mənəvi bütövlükdən qidalanır. Vətəni sevmək onun bayrağına ehtiram göstərmək, tarixini bilmək, dövlətçiliyini qorumaq, torpağını sevmək və xalqının gələcəyinə məsuliyyətlə yanaşmaqdır. Vətən sevgisi həm də insanın öz ailəsinə, doğmalarına, xalqının mənəvi dəyərlərinə və gələcək nəsillərə olan borcunu dərk etməsidir.

Azərbaycan tarixində torpaq uğrunda mübarizə aparan, dövlət müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü naminə çətin sınaqlardan keçən insanların xatirəsi xalqın yaddaşında xüsusi yer tutur. Onların həyatı bir həqiqəti daim xatırladır: azadlığın, təhlükəsizliyin və milli ləyaqətin qorunması məsuliyyət tələb edir. Bu məsuliyyət yalnız hərbçilərin üzərinə düşmür. Hər bir vətəndaş öz peşəsində vicdanlı olmaqla, qanunlara hörmət etməklə, ictimai məsuliyyət daşımaqla və dövlətin gələcəyinə töhfə verməklə Vətənə xidmət edir.

Vətən torpağına qarışanların xatirəsi qarşısında baş əymək, eyni zamanda, bu torpaqda yaşamağın məsuliyyətini anlamaq deməkdir. Onların adını anmaqla kifayətlənmək olmaz. Xatirə yalnız mərasimlərdə səslənən nitq, məzar önündə söylənən dua və ya yazı səhifəsində qalan ifadə deyil. Xatirə davranışa çevrilməli, cəmiyyətdə mənəvi məsuliyyəti artırmalı, insanları yaxşılığa təşviq etməlidir.

Bu gün gənclərə qəhrəmanlıq haqqında danışarkən yalnız döyüşün çətinliklərini və cəsarətli addımları anlatmaq yetərli deyil. Onlara dürüstlüyün, sədaqətin, mərhəmətin, təmənnasız yardımın və mənəvi təmizliyin də qəhrəmanlıq olduğunu göstərmək lazımdır. Çünki Vətənin gələcəyi həm onu qoruyan cəsur insanların, həm də onun inkişafına vicdanla çalışan, insanlığa xidmət edən nəsillərin çiyinləri üzərində yüksəlir.

Rauf Əsgərovun əziz xatirəsinə həsr olunmuş bu yazının əsas çağırışı da budur: insan öz ömrünü hansı dəyərlər üzərində qurursa, yaddaşlarda da həmin dəyərlərlə yaşayır. Həyatın uzunluğu insanın iradəsindən asılı olmayan çoxsaylı amillərlə müəyyənləşə bilər, amma ömrün mənası onun necə yaşanması ilə bağlıdır. Bəzən bir insanın adını illər sonra da ehtiramla xatırladırlar. Çünki onun adı ilə birlikdə sədaqət, etibar, mərdlik və yaxşılıq anlayışları yada düşür.

“Sədaqətim mənim şərəfimdir” — bu ifadə insanın öz vicdanı qarşısında daşıdığı məsuliyyətin rəmzi kimi səslənir. Sədaqətini qoruyan insan çətinliklər qarşısında mənəvi dayaqlarını itirməməyə çalışır. Şərəfini qoruyan insan isə bilir ki, hər bir qərarın, hər bir sözün və hər bir əməlin məsuliyyəti var. Bu iki anlayışın vəhdəti şəxsiyyətin mənəvi bütövlüyünü yaradır.

Həyatda hər kəsin öz imtahanı var. Kimisi çətinlik qarşısında səbir göstərir, kimisi başqasına dayaq olur, kimisi öz haqqını qoruyarkən başqasının haqqını tapdalamamağı bacarır. Ən böyük sınaqlardan biri isə insanın imkanları artdıqca təvazökarlığını, gücü artdıqca mərhəmətini, çətinlikləri çoxaldıqca inamını qorumasıdır. İnsanlığın həqiqi ölçüsü məhz bu məqamlarda üzə çıxır.

Vətən olub torpağa qarışanların xatirəsi bizi yalnız keçmişə qaytarmır, gələcəyə də səsləyir. Bu səsin içində həm nisgil, həm qürur, həm də məsuliyyət var. O, bizə həyatın faniliyini, yaxşılığın isə insan yaddaşında yaşamaq gücünü xatırladır. Torpaq insan bədənini öz qoynuna ala bilər, amma insanın əməllərindən doğan mənəvi izləri silə bilməz. O izlər ailələrin xatirələrində, dostların yaddaşında, xalqın mənəvi sərvətində yaşamaqda davam edir.

Rauf Əsgərovun əziz xatirəsini yad etmək də sədaqətin, mərdliyin, mərhəmətin, səxavətin və səmimi inancın dəyərini bir daha düşünmək deməkdir. Onun adı ilə bağlı qəhrəmanlıq obrazı oxucuda Vətənə bağlılıq duyğusunu gücləndirməli, mərhəmət və xeyirxahlıq haqqında düşüncələri dərinləşdirməli, hər kəsi öz həyatında yaxşılığa daha çox yer ayırmağa sövq etməlidir.

Hər bir xatirə yazısının arxasında bir insan ömrünə ehtiram dayanır. Hər bir ehtiramın arxasında isə mənəvi borc var. Bu borc xatırlamaq, hörmət etmək, yaxşılığı davam etdirmək və gələcək nəsillərə dəyərli örnəklər ötürməkdir. Çünki qəhrəmanların xatirəsi yalnız keçmişin səhifələrində deyil, bu günün vicdanında və sabahın ümidində yaşamalıdır.

Bəzən insanın bütün ömrünü bir cümlə ilə ifadə etmək mümkün deyil. Amma elə sözlər var ki, bir ömrün mənəvi istiqamətini göstərir. “Sədaqətim mənim şərəfimdir” də belə bir ifadədir. Bu sözlər insanı özünə sadiq olmağa, verdiyi sözün məsuliyyətini daşımağa, mənəvi dəyərlərini qorumağa və Vətən qarşısında borcunu unutmamağa çağırır.

Vətən olub torpağa qarışanlar cismani yoxluqları ilə bizi kədərləndirsələr də, xatirələri ilə mənəvi varlıqlarını davam etdirirlər. Onların həyatından doğan dərslər yaşadıqca, adları ehtiramla anıldıqca, yaxşılıq və sədaqət kimi dəyərlər yeni nəsillərin yoluna işıq saldıqca həmin xatirə də yaşayır.

Azərbaycanın qəhrəman oğlu Rauf Əsgərovun əziz xatirəsi qarşısında ehtiramla baş əyir, onun adının sədaqət, şərəf, mərdlik və insanlıq anlayışları ilə birgə anılmasını mənəvi yaddaşın vacib bir hissəsi hesab edirik. Qoy bu xatirə hər kəsə bir həqiqəti xatırlatsın: insanın əsl böyüklüyü yalnız nə qədər güclü olması ilə deyil, bu gücü hansı məqsədə yönəltməsi, kimə dayaq olması və arxasında hansı mənəvi iz qoyması ilə ölçülür.

Vətən uğrunda yaşanan ömürlər xalqın yaddaşına, sədaqətlə qorunan şərəf isə insanlığın mənəvi xəzinəsinə çevrilir.

Ruhuna ehtiram, xatirəsinə sonsuz hörmətlə...

P.S. Sənin ömür yolun qısa oldu, əziz qardaş! Rauf adı onu tanıyanların qəlbinə xüsusi bir sakitlik, bir məlhəm idi. O, çoxlarının ümid işığı idi. Çünki Rauf mərhəmətli və qayğıkeş idi. Allahının kəndirindən saf eşqlə yapışanlardan idi. O, bilirdi ki, mərhəmət, sevgi, qayğı, diqqət, təmənnasız yardım Tanrının ən çox xoşladığı əməllərdən idi. Son tikəsini ehtiyacı olanlarla bölən, bununla da “xeyir körpüsü”nə çevrilən Allahının sevimli, pak bəndəsi-Hacı Rauf Vaqif oğlu Əsgərov. Onun da ömür bayatısı belə başlayıb, belə bitdi. Qısa ömrün böyük salnaməsi. Qəlblərdə cavan ikən, taxtını quran vətən oğlu, şəhid Hacı Rauf Əsgərov. Şəhadətindən altı il keçdi. Sadəcə bu bir rəqəmdir. Sən qəlblərin cənnətində özünə daimi yer tutmuş əziz İnsan! Darıxırıq, çox darıxırıq. Çünki, dünya bir dəyərlisini itirdi...

Yuxun şirin olsun qardaş!

Hürü Hacızadə

Yazıçı-publisist

“Qızıl qələm” mükafatçısı

Fərid Faiqoğlu

AJB-nin üzvü