Vətənkeş – Azərbaycanın qəhrəman oğlu, sinəsini düşmən gülləsinə sipər edən şəhid gizir Vidadi Zalovun əziz və unudulmaz xatirəsinə

Layihə rəhbəri: Atatürk mərkəzinin rəhbəri, akademik Nizami Cəfərov

Kitabın məsləhətçisi: Hüquq elmləri doktoru, professor, ictimai-siyasi xadim, əməkdar müəllim, Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı İbrahim Quliyev.

Bəzən elə insanlar dünyaya gəlir ki, onların ömrü illərlə deyil, Vətənə, xalqa, torpağa göstərdikləri sədaqətlə ölçülür. Onlar həyatın adi axarında yaşamaq üçün deyil, yaşadıqları torpağın azadlığı, xalqının qüruru, millətinin gələcəyi naminə özlərini fəda etməyə hazır olurlar. Belə insanlar ölümün qarşısında belə geri çəkilmirlər. Çünki onların qəlbində bir sevgi var – Vətən sevgisi! Onların dilində bir kəlmə var – Azərbaycan! Onların ruhunda bir amal yaşayır – torpaq bütövlüyü, bayraq ucalığı, millət qüruru!

Şəhid gizir Vidadi Zalov da məhz belə Vətən oğullarından idi. O, Vətəni sadəcə sevmirdi, Vətəni yaşadırdı öz ürəyində, nəfəsində, düşüncəsində, hər addımında. Onun üçün Azərbaycan coğrafi sərhədlərlə müəyyənləşən bir məkan deyildi. Azərbaycan onun anasının laylası, atasının duası, doğulduğu torpağın ətri, böyüdüyü elin-obanın mənəvi ünvanı, üçrəngli bayrağın kölgəsində döyünən müqəddəs bir sevda idi.

Vidadi Zalovun adı çəkiləndə göz önündə yalnız bir şəhid obrazı canlanmır. Onun simasında Vətəninə bağlı, torpağının taleyinə biganə qalmayan, çətinliklərdən qorxmayan, silahdaşlarına arxa-dayaq olan, müqəddəs borcunu həyatının mənasına çevirən bir Azərbaycan əsgəri dayanır. O, Vətən qarşısında məsuliyyətini anlayan, bu məsuliyyətin ağırlığını çiyinlərində daşıyan, lazım gəldikdə öz canını belə əsirgəməyən bir qəhrəman idi.

Dodaqlarında Azərbaycan, ürəyində Vətən sevgisi...

İnsan var, yaşadığı müddətdə özü üçün yaşayır, insan da var, bütün ömrünü başqalarının xoşbəxtliyi, xalqının azadlığı, Vətəninin bütövlüyü üçün sərf edir. Vidadi Zalov ikinci qəbildən olan insanlardan idi. Onun düşüncəsində Vətən sevgisi hansısa gözəl ifadədən, təntənəli çıxışdan ibarət deyildi. Bu sevgi əməl idi, məsuliyyət idi, sədaqət idi, ən çətin məqamda belə öz mövqeyindən dönməmək idi.

Düşünün, bir insanın dodaqlarında son nəfəsinədək Azərbaycan kəlməsi donursa, bu, necə böyük bir sevginin təzahürüdür! Bu, adi söz deyil, bir ömrün mənəvi yekunu, bir ürəyin son döyüntüsü, bir Vətən oğlunun dünyaya verdiyi əbədi mesajdır.

Vidadi Zalovun obrazında biz Vətənə bağlılığın ən ali nümunələrindən birini görürük. O, torpağın hər qarışını əziz bilən, bayrağın enməsini deyil, daim yüksəklərdə dalğalanmasını arzulayan, xalqının başını dik görmək istəyən bir Azərbaycan övladı idi. Onun üçün hərbi forma sadəcə geyim, hərbi rütbə sadəcə vəzifə nişanı deyildi. Bu forma onun məsuliyyətini, rütbəsi isə üzərinə götürdüyü şərəfli vəzifəni ifadə edirdi.

Gizir Vidadi Zalov hərbi xidmətin məsuliyyətini daşıyan, Vətənin müdafiəsini özünün müqəddəs borcu hesab edən bir döyüşçü idi. O, yaxşı anlayırdı ki, Vətənin təhlükəsizliyi yalnız silah və texnika ilə təmin olunmur. Bunun arxasında iradə, cəsarət, birlik, döyüş ruhu və torpağa sonsuz bağlılıq dayanır.

Vətənkeşlik elə budur! Vətəni sevmək yalnız gözəl sözlər söyləmək deyil, onun naminə məsuliyyət daşımaqdır. Vətənkeşlik çətin gündə meydanda olmaq, təhlükə qarşısında geri çəkilməmək, xalqının gələcəyini öz şəxsi rahatlığından üstün tutmaqdır.

Sinəsini düşmən gülləsinə sipər edən qəhrəman

Müharibə insanın xarakterini, iradəsini, mənəvi gücünü sınağa çəkən ağır imtahandır. Döyüş meydanında insanın qarşısında yalnız düşmən dayanmır. Orada qorxu, ayrılıq, ölüm təhlükəsi, yarımçıq qalan arzular, doğmaların həsrəti də var. Lakin əsl Vətən oğlunun qəlbindəki amal bütün bu çətinliklərdən böyük olur.

Vidadi Zalov da Vətən müdafiəsi yolunda öz həyatını fəda edən qəhrəmanlarımızdandır. O, düşmən qarşısında əyilməyən, Vətən torpağının müdafiəsini özünün şərəf məsələsi hesab edən bir döyüşçü kimi xatirələrimizdə yaşayır.

Sinəsini düşmən gülləsinə sipər etmək ifadəsi yalnız qəhrəmanlıq haqqında deyilmiş bir cümlə deyil. Bu ifadənin arxasında bir insanın həyatı, arzuları, ailəsi, doğmaları, yaşamaq istəyi və bütün bunlardan üstün tutduğu Vətən sevgisi dayanır.

Şəhidlik – insan ömrünün ən ağrılı ayrılığıdır. Bir ana üçün övlad itkisi, bir ata üçün oğul həsrəti bir ailə üçün əbədi nisgildir. Ancaq şəhidlərimizin adı xalqın yaddaşında yaşadıqca, onların həyatı yalnız ayrılıqla deyil, həm də qürurla xatırlanır.

Vidadi Zalovun şəhadəti də bizim üçün belə bir mənəvi həqiqəti ifadə edir: Vətən torpağının azadlığı, dövlətin suverenliyi, xalqın təhlükəsizliyi uğrunda canından keçənlər heç vaxt unudulmur. Onların adı tarixə, xatirəsi ürəklərə yazılır.

Bu gün Azərbaycan bayrağı azad torpaqlarımızda dalğalanırsa, bu bayrağın kölgəsində neçə-neçə Vətən oğlunun qanı, alın təri, fədakarlığı və yarımçıq qalmış arzuları var. Biz həmin qəhrəmanların qarşısında borcluyuq. Bu borc yalnız onların adını anmaqla bitmir. Bu borc onların uğrunda can verdikləri Vətəni qorumaq, dövlətimizi sevmək, milli birliyimizi möhkəmləndirmək, gələcək nəsillərə şəhidlik və Vətən sevgisi haqqında həqiqətləri çatdırmaqdır.

Vidadi Zalov – Vətən sevgisinin yaşayan mənəvi obrazı

Bəzən düşünürəm: insanı qəhrəman edən nədir? Onun əlindəki silahımı, çiynindəki rütbəsimi, döyüş meydanındakı cəsarətimi? Xeyr! İnsanı qəhrəman edən onun ürəyində daşıdığı müqəddəs amal, mənsub olduğu torpağa sədaqəti, təhlükə qarşısında göstərdiyi iradə və xalqına olan sevgisidir.

Vidadi Zalovun qəhrəmanlıq obrazını məhz bu mənəvi keyfiyyətlər tamamlayır.

O, Vətəni sevirdi. Bu sevgi onun həyat fəlsəfəsinin əsasını təşkil edirdi. Vətən dedikdə onun düşüncəsində doğma Azərbaycan, onun insanları, dağları, düzləri, çayları, kəndləri və şəhərləri canlanırdı. Vətən dedikdə şəhid analarının göz yaşları, əsgər analarının duaları, körpələrin gələcəyi və xalqımızın azad yaşamaq arzusu yada düşürdü.

Vətən sevgisi bəzən insanı elə bir ucalığa qaldırır ki, orada şəxsi həyatın sərhədləri aradan qalxır. İnsan özünü böyük bir amalın parçası hesab edir. Vidadi Zalovun qəhrəmanlığına nəzər salarkən bu həqiqəti daha dərindən anlayırıq.

Onun adı çəkiləndə biz yalnız keçmişi xatırlamırıq, həm də gələcəyə baxırıq. Çünki şəhidlərin qəhrəmanlığı gələcək nəsillərin mənəvi tərbiyəsi üçün əvəzsiz məktəbdir. Bu məktəbdə vətənpərvərlik kitabdan deyil, həyatın özündən öyrənilir. Bu məktəbdə sədaqətin, mərdliyin, cəsarətin, fədakarlığın nə demək olduğu qəhrəmanların ömür yolu ilə izah edilir.

Vidadi Zalovun adı gənclərimiz üçün Vətənə bağlılığın, hərbi borca sədaqətin və mənəvi ucalığın rəmzi kimi yaşamalıdır. Çünki bir xalqın böyüklüyü yalnız onun tarixi abidələri, iqtisadi gücü və dövlətçilik ənənələri ilə ölçülmür. Həmin xalqın böyüklüyü həm də öz qəhrəmanlarına göstərdiyi ehtiramla müəyyən olunur.

Şəhidlər ölmür, onlar Vətənin yaddaşına çevrilirlər

Şəhidlər haqqında yazmaq asan deyil. Qələm bəzən söz tapmaqda çətinlik çəkir, ürək isə duyğuların ağırlığı altında susur. Çünki şəhid haqqında yazılan hər cümlə bir ailənin nisgilinə, bir ananın həsrətinə, bir xalqın yaddaşına toxunur.

Vidadi Zalov haqqında danışarkən də qəlbimizdə həm kədər, həm də qürur baş qaldırır. Kədərlənirik, çünki o, bu gün aramızda deyil. Qürur duyuruq, çünki onun kimi Vətən oğullarının fədakarlığı Azərbaycan tarixinin şərəfli səhifələrinə yazılıb.

Şəhidin məzarı qarşısında dayananda insan həyatın mənasını bir daha düşünür. O məzarın başında dalğalanan bayraq bizə səssizcə xatırladır ki, azadlığın qiyməti var. Bu qiymət bəzən bir ömrün, bir gəncliyin, bir ailənin ən əziz varlığının itkisi ilə ölçülür.

Şəhid ailələrinə diqqət və qayğı göstərmək, onların yanında olmaq, dərdlərinə şərik çıxmaq hər birimizin mənəvi borcudur. Çünki şəhid ailələri yalnız öz doğmalarını itirmiş ailələr deyil, həm də Vətən uğrunda ən böyük fədakarlığı yaşamış müqəddəs ailələrdir.

Biz Vidadi Zalovun xatirəsini yad edərkən onun doğmalarının qəlbindəki həsrəti də unutmamalıyıq. Şəhidin adı çəkiləndə ailəsinin yaşadığı ağrını hiss etməyə çalışmalı, onların qüruruna və kədərinə hörmətlə yanaşmalıyıq. Şəhid ailəsinə göstərilən ehtiram, əslində, şəhidin müqəddəs xatirəsinə göstərilən ehtiramdır.

Bir ömür bitdi, bir qəhrəmanlıq dastanı başladı...

Vidadi Zalovun ömrü fiziki olaraq başa çatsa da, onun qəhrəmanlıq yolu xalqımızın yaddaşında davam edir. Zaman keçəcək, nəsillər dəyişəcək, bu gün yaşadığımız hadisələr tarix kitablarının səhifələrinə çevriləcək. Ancaq Vətən uğrunda canından keçənlərin adı zamanın sərhədlərini aşacaq.

Bir gün məktəblərdə uşaqlar şəhidlər haqqında danışanda Vidadi Zalovun adı da çəkilməlidir. Gənclərimiz bilməlidirlər ki, bu torpağın hər qarışı uğrunda canını fəda edən oğullar olub. Onlar rahat həyatlarını, arzularını, gələcək planlarını Vətənin bütövlüyü naminə qurban veriblər.

Bizim vəzifəmiz həmin qəhrəmanların xatirəsini yalnız anım günlərində yada salmaq deyil. Onların adını gündəlik həyatımızda yaşatmaq, Vətənə münasibətimizdə, dövlətimizə sədaqətimizdə, xalqımıza sevgimizdə onların mənəvi irsini davam etdirməkdir.

Vətənkeş olmaq üçün mütləq döyüş meydanında olmaq lazım deyil. Hər kəs öz əməli, zəhməti, vicdanı, məsuliyyəti və xalqa xidməti ilə Vətənə fayda verə bilər. Müəllim şagirdinə düzgün tərbiyə verməklə, həkim insan həyatını qorumaqla, jurnalist həqiqəti yazmaqla, fəhlə halal zəhməti ilə, gənc isə dövlətinə və xalqına layiqli vətəndaş olmaqla Vətənə xidmət edir.

Şəhidlərimizin bizə əmanət etdiyi ən böyük dəyər də məhz budur: Vətəni sevmək, onu qorumaq, onun gələcəyi üçün məsuliyyət daşımaq!

Siz can verdiniz, Vətən yaşasın!

Əziz Vidadi Zalov! Sizin adınız qarşısında sözlər aciz qalır. Sizin qəhrəmanlığınız haqqında yazılan hər cümlə bir Vətən övladının qəlbindəki minnətdarlığın ifadəsidir. Siz bu dünyadan köçdünüz, amma Vətən sevgisini özünüzlə aparmadınız. Onu xalqımıza, doğmalarınıza, gələcək nəsillərə miras qoydunuz.

Dodaqlarınızda Azərbaycan kəlməsi dondu, amma həmin kəlmə milyonlarla azərbaycanlının dilində yaşamağa davam etdi. Sizin susan səsiniz üçrəngli bayrağımızın hər dalğalanışında, azad torpaqlarımızın hər nəfəsində, şəhidlərimizin adının hər çəkilişində yenidən eşidilir.

Siz can verdiniz ki, Vətən yaşasın! Siz həyatınızı fəda etdiniz ki, xalqımız azadlıq və qürur içində yaşasın! Siz öz ömrünüzlə sübut etdiniz ki, Vətən sevgisi insanın qəlbindəki ən böyük və ən müqəddəs duyğudur.

Bu gün Azərbaycan öz şəhidlərini ehtiramla anır, onların ailələrinə sahib çıxır, qəhrəmanların adlarını gələcək nəsillərə çatdırır. Vidadi Zalov da bu böyük qəhrəmanlıq salnaməsinin unudulmaz simalarından biridir.

Mən, Hürü Hacızadə, bu yazını qələmə alarkən bir daha anlayıram ki, şəhidlər haqqında yazmaq sadəcə publisistik mövzu hazırlamaq deyil. Bu, tarix qarşısında məsuliyyət, Vətən qarşısında mənəvi borc, qəhrəmanların ruhu qarşısında ehtiramdır.

Əziz şəhid gizir Vidadi Zalov! Ruhunuz qarşısında baş əyir, müqəddəs xatirənizi ehtiramla yad edirəm. Qoy adınız daim ucalarda çəkilsin, qəhrəmanlığınız heç vaxt unudulmasın!

Siz can verdiniz, Vətən yaşasın!

Siz getdiniz, bayraq enməsin!

Siz susdunuz, Azərbaycan danışsın!

Siz əbədiyyətə qovuşdunuz, adınız tarixdə yaşasın!

Ruhunuz şad, məkanınız cənnət olsun, Vətən oğlu!

Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz!

Hürü Hacızadə

 Yazıçı-publisist

 “Qızıl qələm” mükafatçısı

 Fərid Faiqoğlu

 AJB-nin üzvü

“Qızıl qələm” mükafatçısı