Elm tarixində elə şəxsiyyətlər var ki, onların fəaliyyəti yalnız bir ixtisas sahəsinin inkişafı ilə məhdudlaşmır, yeni düşüncə istiqamətlərinin formalaşmasına, insanın özünü və ətraf aləmi daha dərindən dərk etməsinə zəmin yaradır. Tibbi Biologiya Elmləri doktoru, professor, Oksford “Birləşmiş Akademiyasının” akademiki, “Alternativ psixologiya” elminin müəllifi Yaşar Saday oğlu İbadov da elmi fəaliyyəti və psixologiyaya fərqli yanaşmaları ilə diqqət çəkən alimlərdən biri kimi təqdim olunur.

Yaşar İbadovun elmi dünyagörüşünün əsasını insanın psixoloji imkanlarının daha geniş müstəvidə araşdırılması təşkil edir. Onun yanaşmalarında insan yalnız bioloji və sosial varlıq kimi deyil, mürəkkəb psixoloji sistemə malik şəxsiyyət kimi nəzərdən keçirilir. Bu baxış insan davranışının, düşüncə proseslərinin, emosional vəziyyətlərin və fərdi xüsusiyyətlərin daha dərindən öyrənilməsinin vacibliyini ön plana çıxarır.

“Alternativ psixologiya” anlayışı Yaşar İbadovun elmi yaradıcılığında xüsusi yer tutur. Bu istiqamətin mahiyyətində insan psixikasına ənənəvi yanaşmalarla yanaşı, yeni metodoloji baxışların tətbiqi, şəxsiyyətin fərdi xüsusiyyətlərinin kompleks şəkildə araşdırılması və psixoloji proseslərin daha geniş aspektdən dəyərləndirilməsi dayanır. Belə yanaşma psixologiyanın yalnız nəzəri elm kimi deyil, insan həyatının müxtəlif sahələrinə tətbiq edilə bilən praktik istiqamət kimi inkişafına da diqqət çəkir.

Professor Yaşar İbadovun elmi fəaliyyətində insanın fərdi xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi mühüm istiqamətlərdən biri kimi xarakterizə olunur. Hər bir insanın düşüncə tərzi, dünyanı qavrama üsulu, emosional reaksiyaları və davranış modeli fərqlidir. Bu fərqlərin nəzərə alınması təhsil, idarəetmə, sosial münasibətlər və şəxsiyyətin inkişafı baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Alimin yanaşmalarında fərdi xüsusiyyətlərin sistemli şəkildə öyrənilməsi insan potensialının düzgün istiqamətləndirilməsi məsələsini də gündəmə gətirir. Çünki insanın qabiliyyətlərini, psixoloji xüsusiyyətlərini və davranış mexanizmlərini daha yaxşı tanımaq onun inkişaf imkanlarının müəyyənləşdirilməsinə kömək edə bilər.

Yaşar İbadovun elmi fəaliyyətini xarakterizə edən mühüm cəhətlərdən biri də müxtəlif elm sahələri arasında əlaqələrin araşdırılmasına diqqət yetirməsidir. Tibbi biologiya və psixologiyanın kəsişdiyi məqamlar insanın bütöv şəkildə öyrənilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İnsan orqanizmi ilə psixika arasında qarşılıqlı əlaqələrin araşdırılması müasir elmin mühüm istiqamətlərindən biridir.

Professorun elmi irsində insanın psixoloji imkanlarının müəyyənləşdirilməsi və bu imkanlardan səmərəli istifadə məsələləri də xüsusi maraq doğurur. İnsan öz potensialını nə qədər düzgün dərk edərsə, şəxsi və peşəkar inkişaf üçün bir o qədər geniş imkanlar əldə edə bilər. Bu baxımdan psixoloji biliklərin yalnız mütəxəssislər üçün deyil, geniş ictimaiyyət üçün də əhəmiyyəti böyükdür.

Yaşar İbadovun fəaliyyətinin digər mühüm tərəfi elmə yaradıcı münasibətdir. Elmi düşüncə daim axtarış, sual vermək və yeni cavablar üzərində qurulur. Yeni nəzəri yanaşmaların irəli sürülməsi, mövcud baxışların təhlil edilməsi və fərqli metodların araşdırılması elmin inkişafının əsas şərtlərindəndir.

Professor və alim statusu yalnız elmi ad deyil, eyni zamanda böyük məsuliyyətdir. Alim cəmiyyət qarşısında elmi düşüncənin inkişafına, gənc nəslin maarifləndirilməsinə və biliklərin gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət etməlidir. Yaşar İbadovun uzunmüddətli elmi fəaliyyəti də bu baxımdan qiymətləndirilə bilər.

Onun elmi fəaliyyətində insanın gələcəyi ilə bağlı məsələlərə diqqət xüsusi maraq doğurur. Sürətlə dəyişən müasir dünyada insan psixologiyasının öyrənilməsi getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır. Texnologiyaların inkişafı, sosial münasibətlərin dəyişməsi və informasiya yükünün artması insanların düşüncə və davranışlarına da təsir göstərir. Belə bir şəraitdə psixoloji elmlərin qarşısında yeni suallar meydana çıxır.

Bu sualların araşdırılması isə yeni elmi yanaşmaların və metodların formalaşdırılmasını zəruri edir. “Alternativ psixologiya” istiqamətinin müəllifi kimi təqdim olunan Yaşar İbadovun fəaliyyəti də məhz insan psixologiyasına fərqli baxışların müzakirə olunmasına imkan yaradan elmi fəaliyyət nümunəsi kimi diqqət çəkir.

Azərbaycan elmi mühitində alimlərin, professorların və tədqiqatçıların fəaliyyəti ölkənin intellektual potensialının formalaşmasında mühüm rol oynayır. Dünya elminə inteqrasiya, beynəlxalq elmi əlaqələrin genişləndirilməsi və yeni elmi ideyaların meydana çıxması Azərbaycan elminin inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan müxtəlif elmi qurumlarla əlaqələrin qurulması və alimlərin beynəlxalq elmi mühitdə təmsil olunması da diqqətəlayiqdir.

Yaşar Saday oğlu İbadovun elmi fəaliyyəti haqqında danışarkən onun psixologiya sahəsində fərqli düşüncə istiqamətləri formalaşdırmağa yönəlmiş səylərini xüsusi qeyd etmək olar. Onun adı ilə əlaqələndirilən “Alternativ psixologiya” yanaşması insanın psixoloji dünyasına daha geniş prizmadan baxmaq cəhdini ifadə edir.

Əslində, insan psixologiyası hələ də qarşısında çoxsaylı suallar olan böyük elmi sahədir. İnsan necə düşünür, qərarlarını hansı amillərin təsiri altında qəbul edir, fərdi xüsusiyyətlər onun həyat yoluna necə təsir göstərir və insan öz potensialını necə daha dolğun reallaşdıra bilər? Bu sualların hər biri elmi araşdırmalar üçün geniş imkanlar açır.

Yaşar İbadovun elmi axtarışlarının əhəmiyyəti də insanın bu mürəkkəb dünyasının öyrənilməsinə diqqət yönəltməsindədir. Tibbi biologiya üzrə elmi dərəcəyə, professor elmi adına və akademik statusa malik alim kimi onun fəaliyyətinin əsas istiqamətləri elmi düşüncə, tədqiqat və insanın psixoloji imkanlarının araşdırılması müstəvisində təqdim olunur.

Nəticə etibarilə, Yaşar Saday oğlu İbadov Azərbaycan elmi düşüncəsində özünəməxsus yanaşmaları ilə seçilən alimlərdən biri kimi xarakterizə olunur. “Alternativ psixologiya” elminin müəllifi kimi təqdim edilməsi, tibbi biologiya sahəsində elmi fəaliyyəti, professor adı və akademik fəaliyyəti onun çoxşaxəli elmi dünyagörüşünü ifadə edən mühüm məqamlar sırasında yer alır.

Elm daim inkişaf edir və hər bir yeni ideya gələcək tədqiqatlar üçün yeni imkanlar yarada bilər. İnsan psixologiyasının daha dərindən öyrənilməsi isə bu baxımdan həm elmi, həm də ictimai əhəmiyyət daşıyır. Yaşar İbadovun elmi yaradıcılığının əsas dəyəri də insanı daha dərindən anlamağa, onun psixoloji xüsusiyyətlərini araşdırmağa və elmi düşüncənin sərhədlərini genişləndirməyə yönələn axtarışlarla əlaqələndirilir.