İşğaldan azad olunmuş torpaqlara səfər edən hər bir Azərbaycan vətəndaşı bu müqəddəs məkanların həm kədərini, həm də sevincini ürəyində daşıyır. Bu torpaqlar təkcə coğrafi ərazi deyil, həm də tariximizin, milli kimliyimizin, şəhidlərimizin qanı ilə yoğrulmuş müqəddəs yurd yerləridir. Bu səbəbdən həmin ərazilərə ilk dəfə ayaq basan insanın keçirdiyi hisslər adi duyğular çərçivəsinə sığmır. Bu, həm qürur, həm ağrı, həm də böyük ümidlərin bir araya gəldiyi mənəvi bir haldır.
Azad olunmuş Qarabağ torpaqlarına səfər zamanı yaşanan duyğuların təsviri sözlərlə tam ifadə edilə bilməz. Torpağa ayaq basan kimi insan sanki bu yerlərin keçmişinin ağırlığını hiss edir. Daşlar, divarlar, ağaclar – hamısı sanki dil açıb danışır, yaşadıqları ağrıları pıçıldayır. Bu, adi bir təsəvvür deyil, bu, torpağın yaddaşıdır. Şəhidlərimizin canı və qanı ilə azad edilmiş bu yerlərdə hər qarış torpaq müqəddəsdir və bu müqəddəslik insanın ruhuna sirayət edir.
Bununla yanaşı, bu torpaqlarda artıq həyatın yenidən canlanması da göz önündədir. Səhər tezdən eşidilən quş səsləri, həyət-bacada dolaşan mal-qara, axşam saatlarında evlərdən süzülən işıq – bunların hamısı həyatın geri döndüyünün əyani sübutudur. Bir vaxtlar viran qoyulmuş bu ərazilər indi yenidən dirçəlir, insan nəfəsi ilə dolur. Qonşuların bir-birini salamlaması, uşaqların həyatda yenidən səs salması, insanların ümidlə sabaha baxması – bunlar böyük qələbənin nəticəsidir.
Lakin bu dirçəliş prosesi hələ ilkin mərhələdədir və təbii olaraq müəyyən çətinliklərlə müşayiət olunur. Məskunlaşma mərhələli şəkildə həyata keçirilir və hər şeyin bir anda tam təmin olunması mümkün deyil. Buna baxmayaraq, insanların gündəlik həyatını asanlaşdıracaq əsas ehtiyacların təmin olunması olduqca vacibdir.
Səfər zamanı yerli sakinlərlə aparılan söhbətlər bu baxımdan bir sıra mühüm məsələləri ortaya çıxardı. İnsanlar ümumilikdə yaradılan şəraitdən razı olsalar da, bəzi əsas problemləri də dilə gətirdilər. Bu problemlər arasında xüsusilə diqqət çəkən məsələ apteklərin və tibbi xidmət məntəqələrinin çatışmazlığıdır.
Müasir dövrdə sağlamlıq hər bir insan üçün ən önəmli amillərdən biridir. Qida məhsullarının keyfiyyəti, həyatın sürətli tempi, stress amilləri – bütün bunlar insanların tez-tez müxtəlif xəstəliklərlə üzləşməsinə səbəb olur. Belə bir şəraitdə dərman vasitələrinə operativ çıxış həyati əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə yaşlı insanlar və uşaqlar üçün bu məsələ daha da aktualdır.
Lakin azad olunmuş bəzi ərazilərdə apteklərin olmaması və ya çox uzaq məsafədə yerləşməsi sakinlər üçün ciddi çətinlik yaradır. İnsanlar bəzən dərman almaq üçün kilometrlərlə yol qət etməli olurlar. Bu isə həm vaxt itkisinə, həm də sağlamlıq baxımından risklərə səbəb olur. Təsəvvür edin ki, təcili dərmana ehtiyacı olan bir xəstə var, lakin ən yaxın aptek başqa rayondadır. Belə hallarda vəziyyətin nə qədər çətin olduğunu anlamaq çətin deyil.
Eyni problem bazarların və gündəlik tələbat mallarının satıldığı məkanların azlığı ilə də bağlıdır. İnsanların gündəlik ehtiyaclarını ödəmək üçün uzaq məsafələrə getməsi onların həyatını çətinləşdirir. Halbuki, bu ərazilərdə həyatın tam bərpası üçün ilk növbədə insanların gündəlik yaşayışını təmin edən infrastruktur qurulmalıdır.
Bu baxımdan dövlət qurumlarının və aidiyyəti təşkilatların üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Azad olunmuş ərazilərdə tikinti və bərpa işləri sürətlə davam edir və bu, sevindirici haldır. Lakin paralel olaraq sosial infrastrukturun – apteklərin, tibb məntəqələrinin, bazarların və digər xidmət obyektlərinin yaradılması da diqqət mərkəzində olmalıdır.
Bu, təkcə insanların rahatlığı üçün deyil, həm də həmin ərazilərdə məskunlaşmanın sürətləndirilməsi üçün vacibdir. İnsanlar yalnız yaşayış evləri ilə deyil, eyni zamanda normal həyat şəraiti ilə təmin olunduqda bu torpaqlara daha böyük həvəslə qayıdacaqlar.
Digər tərəfdən, bu məsələyə vətəndaş cəmiyyəti baxımından yanaşdıqda da onun əhəmiyyəti aydın görünür. Hər bir vətəndaşın səsi eşidilməli, onların problemləri diqqətə alınmalıdır. Yerli sakinlərin apteklərin olmaması ilə bağlı narahatlığı sadəcə bir şikayət deyil, bu, real həyatın tələbidir və bu tələbə vaxtında reaksiya verilməlidir.
Unutmamalıyıq ki, Qarabağ və digər azad olunmuş ərazilər bizim gələcəyimizdir. Bu torpaqların dirçəldilməsi yalnız fiziki tikinti ilə məhdudlaşmamalı, eyni zamanda sosial və humanitar aspektləri də əhatə etməlidir. İnsanların rahat, təhlükəsiz və sağlam həyat sürməsi üçün bütün zəruri şərait yaradılmalıdır.
Azad olunmuş torpaqlarda həyatın yenidən qurulması prosesi uğurla davam edir. Bu, böyük zəhmət və əzmkarlıq tələb edən bir yoldur. Lakin bu yolda atılan hər bir addım, görülən hər bir iş gələcəyimiz üçün möhkəm təməl yaradır.
Bu müqəddəs torpaqlarda şəhidlərimizin ruhu dolaşır və biz onların bizə əmanət etdiyi bu yurdları ən yüksək səviyyədə bərpa etməliyik. Bunun üçün isə insanların gündəlik ehtiyaclarına həssas yanaşmaq, onların səslərini eşitmək və problemlərinə operativ həll yolları tapmaq vacibdir.
Ümid edirik ki, yaxın zamanda bu ərazilərdə apteklər, tibb məntəqələri və digər vacib xidmət obyektləri yaradılacaq və sakinlərin həyatı daha da rahatlaşacaq. Çünki bu torpaqlar ən yaxşısına layiqdir – burada yaşayan insanlar da, burada uyuyan şəhidlərimizin ruhu da.